Το Δόγμα της “Πίσω Αυλής” και η εισβολή στη Βενεζουέλα

Πριν από δύο αιώνες, το 1823, ο Πρόεδρος Τζέιμς Μονρόε διακήρυξε ότι οποιαδήποτε παρέμβαση των ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Αμερική θα θεωρούνταν εχθρική πράξη κατά των ΗΠΑ. Σήμερα, το 2026, γινόμαστε μάρτυρες της βίαιης αναβίωσής του δόγματος Μονρόε μέσω του “Πορίσματος Τραμπ”. Η επιστροφή στη λογική της “πίσω αυλής” μας γυρίζει έναν αιώνα πίσω, σε μια εποχή όπου η Ουάσιγκτον θεωρούσε αυτονόητο δικαίωμά της να καθορίζει τις τύχες των λαών. Όμως, όταν η ισχύς αντικαθιστά το δίκαιο, κανείς δεν είναι ασφαλής—ούτε στη Λατινική Αμερική, ούτε στη Μεσόγειο. Εξάλλου ο Πρόεδρος Τραμπ μας έχει αποδείξει περίτρανα πως θεωρεί πλέον όλο τον υπόλοιπο κόσμο “πίσω αυλή” του.

Θυμίζοντας έντονα τον Τέντι Ρούσβελτ του 1904, έτσι ο Τραμπ, σήμερα, θεωρεί ότι έχει το δικαίωμα να ασκεί “διεθνή αστυνομική ισχύ” μονομερώς. Δεν χωρά αμφιβολία, ότι πίσω από τις βαρύγδουπες δηλώσεις μετά την εισβολή στη χώρα και τη σύλληψη Μαδούρο, περί πάταξης της “ναρκοτρομοκρατίας”, κρύβεται ο πραγματικός στόχος: το πετρέλαιο. Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα στον πλανήτη. Η εισβολή στο Καράκας δεν είναι μια απομονωμένη κρίση, αλλά το ενεργειακό “αντίβαρο” των γεωπολιτικών ανακατατάξεων στην Ουκρανία. Ο Τραμπ επιδιώκει να μετατρέψει τη Βενεζουέλα στον εναλλακτικό τροφοδότη της Δύσης, ώστε να αποσυνδέσει την Ευρώπη από το ρωσικό πετρέλαιο, διατηρώντας όμως ο ίδιος τη στρόφιγγα της ροής και των τιμών.

Ωστόσο, η αντιμετώπιση ενός εισβολέα, όπως η Ρωσία στην Ουκρανία, με τις μεθόδους ενός άλλου, όπως οι ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, δεν αποτελεί λύση. Κάθε άλλο, αποτελεί επιδείνωση της παγκόσμιας αναρχίας. Το Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται αλά καρτ, ανάλογα με το ποιος κρατά το όπλο.

Την ίδια στιγμή, η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει αμήχανη. Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε πως η ΕΕ στηρίζει μια “ειρηνική και δημοκρατική μετάβαση”, την ώρα που η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλλας απευθύνει εκκλήσεις για “αυτοσυγκράτηση”. Αυτή η πολιτική των ίσων αποστάσεων, όταν η Ευρώπη ορθώς καταδικάζει τη ρωσική επιθετικότητα, αναδεικνύει μια επικίνδυνη υποκρισία που υπονομεύει την ηθική της βάση, η οποία δεν μπορεί παρά εύλογα να συνδεθεί με το εμπορικό και οικονομικό “κρυφτούλι” μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ.

Παράλληλα, δεν μπορούμε παρά όλοι μας να έχουμε το μυαλό μας στην ελληνική κοινότητα στη Βενεζουέλα. Χιλιάδες συμπατριώτες μας βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μια χώρα που έχει δεχτεί την εισβολή των ΗΠΑ και βρίσκεται να ακροβατεί πάνω σε ένα εξαιρετικά λεπτό σχοινί ισορροπιών. Η ελληνική πολιτεία οφείλει να εγγυηθεί την ασφάλεια τους καθώς η ομογένεια δεν είναι αναλώσιμο πιόνι, που άλλοτε χρησιμοποιείται σαν εκλογική πηγή και άλλοτε αφήνεται στη μοίρα της.

Αν δούμε τώρα το χρόνο της επέμβασης, θα προσέξουμε ότι πραγματοποιήθηκε ελάχιστα εικοσιτετράωρα μετά την ορκωμοσία του προοδευτικού Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη. Θα έλεγε κανείς πως τη στιγμή που άρχισε να φυσά ένα νέος αέρας, η πόλη γίνεται πάλι σκηνικό ενός τραγικού παραλογισμού: της μεταφοράς ενός σιδηροδέσμιου Μαδούρο στην έδρα του ΟΗΕ. Η κίνηση αυτή δείχνει αφενός την υπεροψία του Τραμπ να μετατρέψει έναν διεθνή οργανισμό σε προσωπικό του δεσμωτήριο και αφετέρου την προσπάθειά του να ποδηγετήσει την πρόοδο και την ανάπτυξη για την οποία μίλησε ο νέος Δήμαρχος στην ορκωμοσία του.

Η προοδευτική απάντηση πρέπει να είναι η διεκδίκηση μιας πολυπολικής παγκόσμιας τάξης, ένα μέλλον όπου η εθνική κυριαρχία θα είναι απαραβίαστη για όλους, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς “πίσω αυλές”.